وب سایت فرهنگی مذهبی آفاق » محمد (ص)؛ رحمتی برای هدایت

وب سایت فرهنگی مذهبی آفاق » محمد (ص)؛ رحمتی برای هدایت

محمد (ص)؛ رحمتی برای هدایت

موضوع : دین و اندیشه ، 3 سال پیش ارسال شده

دیگرخواهی و حس دوست داشتن دیگران، بدون چشمداشت، خصلتی نیکوست که فطرت هر انسان آن را می پسندد و تحسین می کند. اما انسان ها به تبعیت از طبیعت، به خود و حفظ بقایشان بسیار بها می دهند و از آنجا که دیگران معمولا محدودکننده منابع برای هر انسان هستند، دیگرخواهی معمولا مستلزم ایثار و پاگذاشتن روی طبیعت خودخواه بشر است.

به این ترتیب، هرچند دیگرخواهی نزد همه صفتی پسندیده است، اما عمل بر طبق آن، از همه کس برنیاید.

دیگرخواهی و ایثار برای دیگران، نیازمند نفسی است که از حیث معرفتی قدرت تشخیص داشته باشد که حفظ ذات من نیازمند حفظ بقا و پاسداری از دیگر انسان هاست. پیامبران الهی و در راس آنها، نبی خاتم این مساله را بدرستی تشخیص داده و در حیات خود به آن پایبند بودند. هدایت دیگران، هدفی زندگی انبیا بود و پیامبر اکرم به بهترین معنا این هدف را در زندگی خود و خاندانش دنبال کرد و حتی از ایثار جان خود و عزیزترین فرزندانش برای رسیدن به این هدف ابایی نداشت.

کل زندگی نبی اکرم (ص) گواه همین مطلب است. آن زمان که ایشان دعوت پنهانی را از نزدیک ترین اعضای خاندان خویش آغاز کردند، همچون سالکی رفتار کردند که بعد از دریافت نور الهی هدایت، نزدیکان خود را از این نور بهره مند می کند. تپیدن دل نبی برای رستگاری دیگران، محدود به عزیزترین خویشش، علی و همسرش خدیجه و دیگر اهل بیتش نشد و دعوت را به کل قبیله و سپس به دیگر قبایل گسترش داد. او پیام هدایت الهی را محدود به قوم و عشیره و قبیله خود ندید، بلکه آن را جهانی تعریف کرد و از اسلام آوری سلمان ایرانی استقبال کرد. پیامبر بیش از هر بشری از ابنای آدم، دیگرخواه و انساندوست بود.

تاکید بر رحمت نبوی واکنش بجایی است در مقابل کسانی که اسلام را دین خشونت می دانند. پیامبر اسلام مهربان بود و این مهربانی نسبتی با خشونت کسانی که خود را پیروان راستین او می دانستند، ندارد. رحمت و دیگرخواهی محمد (ص) به حدی بود که آیه ای در قرآن پیامبر را از فدا کردن خویش در راه هدایت مردم بازمی دارد. رحمت پیامبر خصوصیتی فردی نبود بلکه رحمتی برای هدایت انسان ها بود. رحمت نبی، شیوه اش بود، شیوه ای که امروزه برخی با جایگزینی آن با کشتن بی گناهان اشتباه گرفته اند.

نبی مکرم اسلام را خاضع الطرف خوانده اند و این به آن دلیل است که وی سر را کمتر بالا می برد و زمین را می نگریست. تواضع نبوی او چنان بود که پیش از دیگران سلام می داد حال ممکن بود که دیگری بزرگ تر، کوچک تر یا به لحاظ اجتماعی وضع پایین تری داشته باشد. این پیامبر بود که ابتدا به استقبال دیگری می رفت و بی شک میل به هدایت انسان ها بود که چنین روشی را تجویز می کرد.

در وضع غیرقابل تحملی که کفار شرایط را برای از بین بردن اسلام و مسلمانان ایجاد کرده بودند خداوند متعال پیامبر رحمت را به صبر دعوت کرده و امیدوار می ساخت. رحمت پیامبر توصیه ای الهی نیز بود. پیامبر در دوران اولیه در مکه از خشونت مانع شدند و با حلمی رحیمانه اصحاب خویش را به صبر خواندند.

سه سال بعد از هجرت بود که قریش مانع ورود حضرت به مکه شدند و سرانجام صلح حدیبیه مقدمات فتح بدون خونریزی مکه را فراهم آورد.

پس از کمتر از دو سال و نقض پیمان از سوی قریش، رسول رحمت با مسلمانان به سوی مکه رهسپار شدند و شهر با کمترین مقاومتی به فتح سپاه اسلام درآمد. شهر مکه مخالفان و شکنجه گران اولیه مسلمانان را در خود جای داده بود.

با تاسیس شهر مسلمانان، مکیون ایجاد تفرقه کرده بودند و تا توانسته بودند، در نابودی آرمان توحید کوشیده بودند. قبایل این شهر به ریختن خون پیامبر هم قسم شده بودند. مشرکان مکه انسان های بی رحمی بودند که بدون شفقتی از هرگونه آزار زنان و مردان آزاد و برده فرونگذاشته بودند.

برای دستگیری پیامبر جایزه تعیین کرده بودند و سه سال مسلمانان را در بدترین شرایط زندگی قرار داده بودند. در جنگ احد، شیوه انتقام هند جگرخواره از عموی پیامبر شهره خشونت و نفرت اهل مکه از مسلمانان بود و حالا راه برای انتقام باز شده بود؛ انتقامی که معقول می نمود به پشتوانه قدرتی که موجود بود.

برخی از فاتحان مسلمان فریاد انتقام و کشتار را سر دادند اما همه چیز با سخنان پیامبر توقف یافت، ایشان روز فتح مکه را روز رحمت اعلام کردند و خانه ابوسفیان را که سرکرده سپاه شرک بود خانه امن؛ اعلام رحمت در عین امکان برای انتقامی که شاید حق می نمود. باز در جریان جنگ احد وقتی دندان پیامبر نیز شکست و چهره مبارکشان زخم برداشت، یارانش توصیه کردند که دشمنان را نفرین کند و پیامبر مهربان مسلمانان را یادآور شد که برای نفرین برگزیده نشده است.

رحمت اصیل وقتی معنا می یابد که ضرورتی نداشته باشد. برای ضعیف رفتار رحیمانه چندان عجیب نیست و این فرد قدرتمند است که باید از خویش رحمت نشان دهد.

در گفت وگو و مجالس، آهنگ صدای پیامبر همواره آرام بود چنانچه صدای بال پرندگان نیز شنیده می شد. فریاد نمی زد و بر اساس آیه لا ترفعو اصواتکم فوق صوت النبی دیگران نیز به آرامی سخن می گفتند. علاوه بر وجود فضایی آرام در مجلس سخنان پیامبر آداب سخن به غایت احترام برگزار می شد. پیامبر سخن کسی را قطع نمی کرد و فقط پس از تمام شدن سخن دیگری سخن می گفت و نشان می داد که به سخنان مخاطب به دقت گوش داده است.

ایشان در سخن گفتن به یکسان به مخاطبان نگاه می کرد. همه طبقات در مجلس پیامبر حضور داشتند و گفته شده است که ایشان از نشستن با فقرا بیشتر خرسند می شد. چنانچه معروف است اگر کسی وارد مجلس ایشان می شد متوجه نمی شد که بر اساس نحوه نشستن پیامبر باید کجا نشسته باشد.

پیامبر رحمت و اصحابش به صورت دایره نشسته و پیامبر به لحاظ مکانی بر بلندی و در جایی متمایز نمی نشست. نقل است که اگر سواره بود، نمی پذیرفت که شخصی همراه و همگامش پیاده راه رود و از او می خواست که بر مرکبش سوار شود و اگر مورد قبول واقع نمی شود پیاده می شد تا احساس برتری بر دیگری ایجاد نشود.

این رفتار رحیمانه در مقایسه با مسلمانان سلفی که کمر به ترور بسته اند عجیب می نماید، بی تردید تفاوت میان رحمت نبوی و خشونت کنونی برخی از مسلمانان مانند تفاوت میان شب و روز است.

نبی مکرم اسلام اگر یکی از اصحاب را سه روز نمی دیدند سراغش را می گرفتند. پیامبر می فرمودند که برترین اخلاق پیامبران و راستمردان خوشرویی و صمیمیت با دیگران است و او خود الگوی این رفتار بود.

خداوند در قرآن به پیامبر می گوید: «اگر تندخو، خشن، عصبانی مزاج، عبوس و سخت دل بودی از گرد تو پراکنده می شدند.» اما پیامبر هیچ کدام نبود و بسیاری با خوشرویی ایشان جذب پیام وحی شدند و اصحاب پیامبر تاریخ را دگرگون ساختند. در آیه مذکور می توان منطق رحمت پیامبر را یافت؛ منطقی که باید عموم مسلمانان آن را مبنای عمل خویش قرار دهند. خشونت میان پراکندگی جمعیت است.

کشورهای اسلامی و مسلمانان در روابط داخلی و خارجی خویش باید رحمت نبوی را دوباره مد نظر قرار دهند و از توصیه قرآن عمیقا بهره مند شوند. هر چه مسلمانان بتوانند با رفتاری دیگرپذیر و خوشروتر با دیگران مناسبات داشته باشند و رفتار خویش را دستمایه عبوس بودن در جامعه اسلامی فراهم نسازند، با رفتار نبوی خواهند توانست در یک دایره الهی به سوی هدایتی جهانی به سوی توحید پیش روند و سلاح های خویش را با لبخند و رحمت نبی مکرم اسلام مبادله کنند.

محمد کاظم حقیقت خواه

این مطلب توسط admin ارسال شده :

تبلیغات:

با ما صفحه اول گوگل را تجربه کنید خرید بک لینک ، بک لینک